اسد الله معطوفى

289

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

رفتند و اين ايالت فقط چندى بعد مورد توجه شاهزادگان و اشراف مغولى قرار گرفت . آنها اينجا را محل شكار ، ييلاق و قشلاق و گاه ستاد عمليات جنگى خود مىنمودند . به نوشته مولف حبيب السير ، غازان خان در سلطان دوين استراباد متولد شد و بعدها هم به سال 688 ه در جنگ با نوروز به كالپوش استراباد پناه آورد . 12 منطقه كالپوش هم‌اكنون در شرق استان گلستان يعنى از مينودشت و گاليكش به سوى جنگل گلستان و غرب استان خراسان كشيده مىشود . غازان خان در سال 688 ، چند منطقه از استراباد يعنى قلعه چناشك ( جنوب آزادشهر و راميان فعلى ) ، كبودجامه ( مينودشت كنونى ) ، شهرك نو و سلطان دوين را محل كروفر خويش و سردارانش نمود . چهار سال بعد امير قتلغشاه يكى از رجال بزرگ مغول هم در تميشه ( روستاى سركلاته يا خرابه شهر فعلى كردكوى ) استراباد ، براى ازدواج با دختر جوغاتوى جشن عروسى بسيار باشكوهى را برگزار كرد . وجود تعدادى از سنگ مزارهاى مجلل و باشكوه كه برخى از آن‌ها متلاشى شده است در شرق استان گلستان ، يعنى در مناطق يادشده بالا مىتواند متعلق به همين رجال كشور و لشكرى حكام ، شاهزادگان و امراى مغول بوده باشند كه سالها در اين نواحى درگيرى جنگ‌هاى خونين بودند . آنها چه به مرگ طبيعى ، چه در حين جنگ با رقيبان و چه در تسويه حسابهاى سياسى ، پس از مرگ در همين مناطق دفن مىشدند و بعيد مىنمود كه آنها را با توجه به طول مسافت زياد به محل ايل ويورت خود يعنى به آسياى مركزى و مغولستان حمل كنند . بعلاوه آنها مناطق تصرفى را يورت و تيول خود مىدانستند و دليلى هم براى توجه به مكانهاى ايلى قبيله‌اى خود مخصوصا پس از مرگ نمىديدند . 13 ايلخانيان ( 651 - 756 ه ) هلاكو پسر تولوى و نوه چنگيز خان ، پس از حمله مجدد به ايران حكومت ايلخانان را در اين سرزمين بنيان نهاد . وى پس از فتوحات اوليه زمستانهاى دو سال 665 و 666 ه را در اردوگاههاى مازندران و استراباد گذراند و توانست بطور موقت مناطق مختلفى را آرام نمايد . اما پس از مرگ وى هرج‌ومرج بويژه به‌خاطر گرفتن انواع ماليات‌ها و باج‌ها رواج يافت طوريكه به نوشته جوينى : « زنان و مردان را به سينه و پاى مىآويختند . مردم به ملاحده ( فدائيان فرقه اسماعيلى ) پناه آورده و ملاحده هم به پى گردكوه دامغان ( جنوب ايالت